Portföy Optimizasyonu

Ne işe yarar

Portföy Optimizasyonu önce 5 soruluk bir risk profili anketiyle risk toleransını (Muhafazakâr'dan Agresif'e beş kademe) belirler, sonra Varlık Sınıfı Optimizasyonu adımında 8 geniş varlık arasında profile özel bir dağılım gösterir. BIST Hisse Seçimi adımı risk profilinden bağımsızdır: BIST 30 hisseleri arasından trendi yukarı olanları süzer, risk-ayarlı momentumu (son yaklaşık 12 aylık getirinin dalgalanmaya oranı) en güçlü, bir sektörden en çok 2 olmak üzere en fazla 6 hisseyi eşit ağırlıkla gösterir; trend şartını geçen hisse 6'dan azsa kalan pay nakitte bekler. Aynı sayfa seçimin gerekçesini Karar Zinciri, Sıradakiler, Gerçekleşen performans, Risk, Sektör Konsantrasyonu ve Hisse Korelasyon Matrisi kartlarıyla açıklar. ABD Hisse & ETF Seçimi (ETF: borsada işlem gören yatırım fonu) ise ayrı bir sistemle, getiri tahminlerine dayanarak en fazla 15 ABD varlığını ağırlıklarıyla gösterir.

Ne zaman açarsın

• Risk profiline göre geniş bir varlık dağılımının (hisse, kıymetli maden, döviz, tahvil, mevduat gibi) hangi paylarla kurulduğunu görmek istediğinde
• Sistemin BIST 30 hisse portföyünün hangi hisselerden ve hangi ağırlıklardan oluştuğunu, adayların nasıl bir süzgeçten geçtiğini görmek istediğinde
• Bir portföyün sektör yoğunluğunu ve hisselerinin birbirine ne kadar benzer hareket ettiğini (Sektör Konsantrasyonu ve Hisse Korelasyon Matrisi kartları) görmek istediğinde
• Portföye giremeyen sıradaki hisselerin neden dışarıda kaldığını (sıralamada geride kalma ya da sektör tavanının dolması) görmek istediğinde

Nasıl kullanılır

1. Portföy Seçimi sayfasından Risk Profili Anketi'ni doldur; 5 sorudan aldığın toplam puan (5-20 arası) seni beş profilden birine (Muhafazakâr / Temkinli / Dengeli / Atılgan / Agresif) yerleştirir ve sayfanın başlığında "Aktif Profil" rozeti olarak görünür.
2. Varlık Sınıfı adımında Profil Seç şeridinden profilleri değiştirerek 8 varlığın (BIST 100, Kıymetli Maden, Döviz, Küresel Hisse, Kripto, Küresel Tahvil, TR Tahvil, TL Mevduat) her profildeki payını karşılaştır; sayfanın altındaki Gayrimenkul bölümü bu dağılımın dışındadır, istersen kendi gayrimenkul değerini ve likit portföyünü girip payını görebilirsin.
3. BIST Hisse Seçimi adımında hisse tablosundan portföyün hisselerini, ağırlıklarını ve Momentum, Trend, Portföyde değerlerini oku; Karar Zinciri kartından adayların aşama aşama nasıl daraldığını, Sıradakiler kartından portföye giremeyen hisseleri gör.
4. Gerçekleşen performans, Risk, Sektör Konsantrasyonu ve Hisse Korelasyon Matrisi kartlarından portföyün geçmişteki davranışını ve yapısını incele; Yatırım Büyüklüğü Asistanı'na kendi tutarını yazarak her hisseye düşen payı ve yaklaşık adedi hesapla.
5. Sayfanın üstündeki Sonraki Rebalance sayacından portföyün bir sonraki yenilenme tarihine bak; portföy ay sonlarında yeniden kurulur, ay içinde hisse listesi değişmez.
6. ABD Hisse & ETF Seçimi sayfasında Hisse Evreni Seç şeridinden ABD Mega Cap, S&P 500 ya da ABD ETF evrenlerinden birini seç; sistem en fazla 15 varlığı ağırlıklarıyla gösterir, "▼ Detay" düğmesi, Karar Zinciri ve Rakip Hisseler panelleri seçimin gerekçesini, What-if Kaydırıcı ise farklı sınırların etkisini (yalnızca ekranda) gösterir.

Ekranı okuma

Varlık Sınıfı Optimizasyonu — Önerilen Dağılım, Beklenen Performans ve Profile Constraints kartları

Önerilen Dağılım halka grafik ve çubuklarla 8 varlığın seçili profildeki payını gösterir; Beklenen Performans kartı profilin geçmişe dönük testteki yıllık getirisini, Sharpe oranını (risk başına getiri), en derin düşüşünü (MaxDD) ve sonraki rebalance tarihini, Profile Constraints (profil kısıtları) kartı tek varlık üst sınırı, defansif varlık alt sınırı, hisse benzeri varlık ve Bitcoin üst sınırı gibi kuralları verir. Kartların altındaki tazelik satırı son hesabın tarihini, portföyün kaç günde bir yeniden optimize edildiğini ve sonraki yenileme tarihini yazar; sağ üstteki Son güncelleme tarihinin yanında portföy ilk aylarda "Güncel" görünür, vadeye son bir ay kalınca "Güncellemeye N gün kaldı" yazar; vade geçtiği hâlde yenileme yapılmamışsa sarı bir "güncelleme gecikmiş" uyarısı çıkar. Profil için henüz hesap yapılmadıysa "Henüz Hesaplanmadı" kutusu görünür; hesap gece otomatik yapılır.

Gayrimenkul bölümü ("optimizasyon dışı" etiketli)

Gayrimenkul dağılım hesabına girmez. Kendi gayrimenkul değerini ve likit portföyünü TL olarak girip Kaydet'e basarsan toplam servetindeki payı ve profilin referans üst sınırı yazılır; pay bu sınırı aşıyorsa sarı bir uyarı çıkar. Girdiğin değerler yalnız sana görünür. Beş gösterge kartı (Reel Fiyat Seviyesi, Döviz Bazlı Seviye, Kira Çarpanı, Brüt Kira Getirisi, Talep Göstergesi) her değeri kendi geçmişindeki konumuyla verir: "tarihsel dağılımın %85'lik diliminde" ifadesi, değerin geçmiş gözlemlerin %85'ine eşit ya da onlardan yüksek olduğu anlamına gelir. Alttaki "Veri" tarihi verinin ne kadar taze olduğunu gösterir.

BIST Hisse Seçimi — başlık, "BIST 30 · top-6" rozeti, "Hisse Evreni Seç" şeridi ve "PDF / Yazdır" düğmesi

Rozet gösterilen evreni ve portföyün en fazla kaç hisse taşıdığını söyler (top-6: sıralamadaki ilk 6 hisse); sağında portföyün son güncelleme tarihi yazar. Hisse Evreni Seç şeridinde şu an yalnız BIST 30 görünür; kutuda evrendeki hisse sayısı, geçmiş veri süresi ve son hesap tarihi yazar. BIST 100 ve BIST Tüm evrenleri üründe kapalıdır, bu evrenlere giden eski bağlantılar BIST 30 sayfasına döner. PDF / Yazdır düğmesi sayfanın görünümünü tarayıcının yazdırma penceresiyle PDF olarak kaydetmene izin verir.

Sonraki Rebalance sayacı

Portföyün ne zaman yeniden kurulacağını gün sayısıyla ("N gün kaldı", "Yarın", "BUGÜN", "N gün gecikti") ve ilerleme çubuğuyla gösterir; sağdaki rozet Beklemede, Yaklaşıyor, Yakın ya da Gecikti der. Rebalance, portföyün hedef yapısına yeniden getirilmesidir; bu sistemde her ay sonunda yapılır (sağdaki "Son hesap" ve "Denge: Ay sonu" satırları son hesabın tarihini ve bu kadansı yazar).

Hisse tablosu — Hisse / Sektör / Ağırlık / % / Momentum / Trend / Portföyde sütunları ve Sektör Dağılımı halkası

Portföydeki hisseleri sırayla listeler; hisse koduna tıklayınca o hissenin kendi sayfası açılır. Ağırlık çubuğu ve % hissenin portföydeki payıdır (eşit ağırlıkta her hisse yaklaşık %16,7). Momentum, son 252 işlem gününün (yaklaşık 12 ay) getirisinin aynı dönemdeki günlük dalgalanmaya bölünmesiyle bulunan risk-ayarlı skordur; sıralama bu skora göre yapılır. Trend, SuperTrend göstergesinin (fiyatın dalgalanma aralığına göre trendin yönünü gösteren gösterge) kaç gündür yukarı yönde olduğunu, Portföyde ise hissenin art arda kaç aydır portföyde bulunduğunu söyler. Soldaki halka grafik portföyün sektör paylarını verir. Bu değerler son hesap tarihindeki durumu yansıtır, gün içinde değişmez.

Nakit şeridi ve Portföy Durumu kartı

Şerit 6 slotun kaçının dolu olduğunu ve nakit oranını ("%X nakit") gösterir. Trend şartını geçen hisse 6'dan azsa boş slotlar nakitte bekler ve diğer hisselere dağıtılmaz; bu yüzden hisse ağırlıklarının toplamı %100'ün altında kalabilir. Sayfanın altındaki Portföy Durumu kartı aynı bilgiyi Nakit, Denge, Hisse Sayısı (portföydeki hisse / evrendeki hisse) ve Sonraki Rebalance kutularıyla verir; yanındaki Sektör Dağılımı kartı sektör paylarını listeler.

Gerçekleşen performans kartı

Sistemin geçmişe dönük testteki sonuçlarını BIST 30 endeksiyle (ekranda XU030) yan yana gösterir; başlıkta test dönemi ve "kayma ve komisyon hesaplara dahil edilmiştir" notu yazar. Kutular: Yıllık getiri; Endekse fark (yüzde puan olarak, altında sistemin kümülatif getirisinin endeksinkine kaç kat olduğu); En derin düşüş (tepeden dibe en büyük kayıp); Calmar (yıllık getiri / en derin düşüş); Yukarı yakalama (endeksin yükseldiği günlerde portföyün ortalama getirisinin endeksinkine oranı); Aşağı yakalama (endeksin düştüğü günlerde aynı oran; 1'in altı portföyün endeksten az düştüğünü gösterir); Pozitif ay (getirisi pozitif olan ayların oranı ve ortalama aylık getiri); Portföy değişimi (ayda ortalama kaç hissenin değiştiği ve bunun yıllık maliyeti). Kartın altındaki not rakamların geçmişe dönük testten geldiğini ve gelecek vaadi olmadığını söyler.

Büyüme eğrisi ve düşüşler

Üstteki grafik sistemin (yeşil) ve XU030'un (mavi) zaman içindeki büyümesini, alttaki grafik ikisinin kendi zirvesinden kaç puan geride olduğunu gösterir. Endeks bir fiyat endeksi olduğu için karşılaştırma adil olsun diye endekse yıllık %2,5 temettü verimi eklenmiştir.

Karar zinciri kartı

Adayların portföye nasıl daraldığını soldan sağa gösterir; başlık "N aday, M hisse" der. Adımlar: Aday havuzu (BIST 30 evreni); Veri & likidite (yeterli geçmiş veri, günlük işlem hacmi, halka arzdan yeterli süre geçmiş olması ve o gün tavan olmaması; tavan, günlük en yüksek fiyat artış sınırıdır); Trend kapısı (yalnız trendi yukarı olanlar); Momentum sıralaması (risk-ayarlı skora göre); "Sektör en çok 2 · en iyi 6" (kalan kısım nakitte). Her kutudaki sayı o adımdan geçen hisse sayısıdır; en çok eleme yapılan adım turuncu, son adım yeşil görünür ve altındaki not daralmanın büyük kısmının hangi adımda olduğunu yazar.

Sıradakiler kartı

Portföyün hemen arkasındaki, girememiş hisseleri momentum skoruyla listeler. "Neden alınmadı" sütunu hissenin sektöründe izin verilen hisse sayısı dolduğu için mi ("sektör tavanı dolu") yoksa yalnızca sıralamada geride kaldığı için mi ("sıralamada N.") portföye girmediğini söyler.

Sektör Konsantrasyonu kartı

Portföyün sektörlere dağılımının ne kadar yoğun olduğunu gösterir: Etkin Sektör Sayısı portföyün kaç eşit sektöre denk geldiğini, HHI Skoru (Herfindahl-Hirschman endeksi) yoğunluğu 0 (tam dağınık) ile 1 (tek sektör) arasında ölçer; sağ üstteki rozet Dağınık, Orta, Yoğun ya da Çok Yoğun der. Sektör Ağırlık Şeridi ve altındaki liste her sektörün payını gösterir.

Risk kartı ("gerçekleşmiş dağılımdan")

Günlük kayıp · %95 ve %99 kutuları, sistemin geçmişteki günlük getirilerinin en kötü %5'lik ve %1'lik dilimlerinin eşiğini gösterir ("100 günün 5'i bundan kötü"); En kötü ay gerçekleşmiş en kötü aylık getiriyi, Yıllık dalgalanma getirilerin yıllıklandırılmış oynaklığını (yanında XU030'unki) verir. Bu sayılar tahmin değil, geçmişte gerçekleşen getirilerden hesaplanır.

Hisse Korelasyon Matrisi

Portföydeki hisselerin son günlük getirilerinin (en fazla 60 gün) birbiriyle ne kadar birlikte hareket ettiğini ısı haritasıyla gösterir; korelasyon -1 ile +1 arasındadır (ρ harfi korelasyon katsayısıdır). Mavi düşük, kırmızı yüksek korelasyondur; sağdaki kutular ortalamayı, en benzer ve en bağımsız hisse çiftini verir; rozet Mükemmel'den Çok Zayıf'a diversifikasyon (çeşitlendirme) düzeyini söyler.

Yatırım Büyüklüğü Asistanı (ⓘ ipucuyla)

Sermaye kutusuna yazdığın tutarı hisselere ağırlıklarına göre böler; her hisse için Hedef ₺, Son Fiyat ve Adet sütunlarını hesaplar. 10k / 100k / 1m düğmeleri hazır tutarlardır (10 bin, 100 bin, 1 milyon TL). Komisyon dahil değildir; BIST'te kesirli hisse çoğu aracı kurumda olmadığı için adetler aşağı yuvarlanır ve artan tutar "Yuvarlama nakit" olarak yazılır.

Sistem parametreleri kartı

Portföy (hisse sayısı ve eşit ağırlık), Sektör tavanı (bir sektörden en çok kaç hisse), Trend kapısı (SuperTrend), Sıralama (252 günlük getiri / dalgalanma), Denge (Ay sonu) ve Maliyet (kayma ve komisyon dahildir) bilgilerini tek yerde toplar. Kayma, bir işlemin beklenen fiyatla gerçekleşen fiyatı arasındaki farktır.

ABD Hisse & ETF Seçimi — Rank / Hisse / Sektör / Ağırlık / % / 3 Ay · Bant / Neden? sütunları ve başlık rozeti

Önerilen ABD portföyünün tablosu; Ağırlık çubuğu ve % ağırlık oranı, 3 Ay · Bant modelin 3 aylık beklenti tahmini ve belirsizlik aralığı, Neden? sütunundaki "▼ Detay" düğmesi ise satırın altında bileşik skoru (Composite Skor), alt puanları, sektör konumunu ve tahmin güvenini açar. Başlıktaki rozet (örn. "ABD Mega Cap · BL v18-A · top-15") evreni, sistemin sürüm adını (v18-A) ve portföyün en fazla 15 varlık taşıyabileceğini gösterir; tek bir varlığın payı %15'i aşamaz.

ABD Hisse & ETF Seçimi — Karar Zinciri, Rakip Hisseler, What-if Kaydırıcı ve Universe Karşılaştırma panelleri

Karar Zinciri optimizasyonu Aday Havuzu, Veri & Likidite, Çok Modelli Tahmin, Optimal Ağırlık, Yoğunluk Kısıtları (tek hisse %15 üst sınır) ve En Fazla 15 Hisse aşamalarıyla gösterir; her aşamada kaç adayın kaldığı yazar. Rakip Hisseler ilk 15'e giremeyen adayları ve "Neden Seçilmedi" gerekçesini listeler: turuncu "Kısıt" etiketi beklentisi yüksek olduğu hâlde sektör/yoğunluk sınırı yüzünden, gri "Sıralama" etiketi yalnızca beklenti sırasında geride kaldığı için dışlandığını gösterir. What-if Kaydırıcı (Max Weight per Stock: hisse başına en yüksek ağırlık, Top N Hisse: en fazla kaç hisse, Sektör Max Cap: sektör başına en yüksek pay) sınırları ekranda dener; "Buradaki değişiklik yalnızca ekranda kalır" notu bunu belirtir. Universe Karşılaştırma ABD Mega Cap / S&P 500 / ABD ETF portföylerini yan yana gösterir; birden fazla evrende birlikte seçilen varlıklar dolgun nokta rozetiyle işaretlenir ("model-agnostik favori").

"BL" ve "ML" kısaltmaları (Portföy Seçimi kartlarında, ⓘ ipucuyla)

BL, Black-Litterman'ın kısaltmasıdır: piyasa dengesiyle model görüşünü birleştirip varlık ağırlığı öneren bir optimizasyon yöntemidir; ML makine öğrenmesidir. Portföy Seçimi sayfasındaki kartların etiketlerinde görünür, BL'nin üstüne gelince tam açıklaması çıkar.

⚠ Dikkat

• Portföy Optimizasyonu (risk profili, varlık sınıfı, hisse seçimi ve ABD sayfaları dahil) Premium üyelik gerektirir.
• Öneri geçmiş fiyat verisine ve model varsayımlarına dayanır; gelecekteki getiriyi garanti etmez. Gerçekleşen performans, Risk ve Büyüme eğrisi kartlarındaki rakamlar geçmişe dönük testten gelir; kayma ve komisyon dahil olsa da gelecek için vaat değildir.
• BIST Hisse Seçimi'nde şu an yalnız BIST 30 evreni açıktır. Portföy en fazla 6 hisseden oluşur ve ağırlıklar eşittir; trend şartını geçen hisse 6'dan azsa boş pay nakitte bekler, bu yüzden hisse sayısı ve nakit oranı aydan aya değişebilir.
• Hisse Seçimi kullandığın risk profilinden bağımsızdır: aynı BIST 30 portföyünü herkes görür; risk profili yalnız Varlık Sınıfı dağılımını belirler.
• Portföy ay sonlarında yeniden kurulur; ay içinde hisse listesi değişmez. Sayfanın üstündeki Son güncelleme ve Sonraki Rebalance tarihleri verinin ne kadar taze olduğunu gösterir; Momentum, Trend ve Portföyde değerleri son hesap tarihindeki durumu yansıtır, Son Fiyat ise en son kapanış fiyatıdır.
• ABD Hisse & ETF Seçimi ayrı bir sistemle çalışır: en fazla 15 varlık ve tek varlık için %15 üst sınır uygular; What-if panelindeki denemeler yalnızca ekranda kalır, güncel öneri gece otomatik optimizasyonda yenilenir.

İlgili modüller

PortföyümPortföy Geçmişe Dönük TestGeçmişe Dönük Test Aracı