Açığa Satış Radarı

Ne işe yarar

Açığa Satış Radarı, açığa satışın yapılabildiği hisselerde o gün yapılan açığa satış işlemlerini tutarı ve işlem hacmine oranıyla listeler. Açığa satış, sahip olunmayan payın ödünç alınarak satılmasıdır; sayfadaki veri o gün yapılan işlemlerin kaydıdır, açık duran pozisyonun değil. Sayfa beş bölümden oluşur. Üstte özet kutuları piyasanın genel tablosunu verir. Baskı haritası her hisseyi bir nokta olarak yerleştirir: yatay eksende açığa satışın hacme oranı, dikey eksende son beş seansın getirisi. Hisse ayrıntısı seçtiğin hissenin en çok son 366 veri günlük geçmişini oran çubukları ve açığa satış ortalama fiyat çizgisiyle gösterir; hissenin oranını kendi geçmişiyle kıyaslar ve ortalama fiyatı kapanışla karşılaştırır. Karne bölümü, yüksek açığa satış günlerinden sonra hisselerin piyasanın gerisinde ya da önünde kalıp kalmadığını tarihli bir ölçümle gösterir. Tüm hisseler tablo olarak sıralanır; sayfanın en altında kısa bir "Nasıl okunur" notu yer alır. Sayfa skor ya da sinyal üretmez ve bir hissenin yönü hakkında beklenti bildirmez.

Ne zaman açarsın

• Bir hissede açığa satış baskısının o gün ne kadar yoğun olduğunu görmek istediğinde
• Bir hissenin açığa satış oranının kendi geçmişine göre olağan dışı olup olmadığını merak ettiğinde
• Piyasada açığa satışın hangi hisselerde ve hangi sektörlerde toplandığına bakmak istediğinde
• Açığa satış işlemlerinin ortalama fiyatının kapanışın altında mı üstünde mi kaldığını öğrenmek istediğinde

Nasıl kullanılır

1. Piyasa menüsünden Açığa Satış Radarı'nı aç; üstteki rozet verinin hangi güne ait olduğunu söyler.
2. Baskı haritasında bir noktaya tıkla; sayfa o hissenin ayrıntısına iner. Aşağıdaki tablodaki hisse kodlarına tıklayarak da aynı hisseyi seçebilirsin; seçili hisse haritada beyaz kenarlıdır. Hiçbir hisse seçmediysen açığa satış tutarı en büyük olan hisse seçili gelir.
3. Hisse ayrıntısında önce "Kendi geçmişinde" kutusuna bak: hissenin bugünkü oranının son bir yıldaki günlerine göre en düşük ya da en yüksek yüzde kaçlık dilimde olduğunu söyler.
4. Geçmiş grafiğinde gri çubuklar günlük açığa satış oranını, mavi çizgi o günün açığa satış ortalama fiyatını gösterir; amber bant açığa satışın yasak olduğu dönemdir.
5. Altta karneye bak: yüksek açığa satış günlerinden sonra hisselerin piyasanın gerisinde ya da önünde kalıp kalmadığı ölçülmüştür; fark sıfırdan ayırt edilemiyorsa sayfa bunu açıkça yazar.
6. Tablonun üstündeki çiplerle sıralamayı değiştir: orana göre, tutara göre ya da kapanışa göre en zararda olana göre.

Ekranı okuma

VERİ rozeti

Başlığın yanında 'VERİ: gün.ay.yıl' olarak görünür; listenin hangi seans gününe ait olduğunu söyler. Veri günlük yenilenir; bu gün son işlem gününün gerisinde kalırsa rozete 'GECİKMİŞ' notu eklenir ve uyarı rengine döner.

Açığa satış tutarı

O gün listedeki hisselerde yapılan açığa satış işlemlerinin toplam tutarı. Büyük tutarlar kısaltılır: Bin, Mn ve Mr sırasıyla bin, milyon ve milyar demektir; ₺ Türk lirasıdır.

Bu hisselerin hacmine oranı

Listedeki hisselerde açığa satış tutarının, aynı hisselerin toplam işlem hacmine oranı.

Açığa satış görülen hisse

O gün açığa satış işlemi kaydı olan hisse sayısı; özet kutularının sonuncusudur.

Damga satırı

Başlığın altındaki üç küçük etiket: listenin günü, seçili hissenin geçmiş aralığı ve gün sayısı, karne ölçümünün hisse sayısı ve tarih aralığı.

Tüm pay piyasasının hacmine oranı

Aynı tutarın, o gün bütün pay piyasasında işlem gören toplam tutara oranı. Fiyat kayıtlarından hesaplandığı için yaklaşıktır ve 'yaklaşık' diye etiketlenir; o gün fiyat kayıtları eksikse bu kutu hiç gösterilmez.

Baskı haritası

Her nokta bir hisse. Yatay eksen açığa satışın o günkü işlem hacmine oranı, dikey eksen son beş seansın getirisidir. Kesikli dikey çizgi bugünkü oranların medyanını (ortadaki değerini) gösterir. Sağ üst köşe yüksek oran ve yükselen fiyat, sağ alt köşe yüksek oran ve düşen fiyattır. Bir noktanın üzerine gelince hisse kodu, açığa satış oranı ve 5 seanslık getiri açılır; tıklayınca o hisse ayrıntıda seçilir.

Nokta büyüklüğü ve kenar rengi

Nokta ne kadar büyükse açığa satış tutarı o kadar büyüktür. Kırmızı kenar açığa satış işlemlerinin ortalama fiyatının kapanıştan yüksek olduğunu (kapanışta kârda), yeşil kenar düşük olduğunu (kapanışta zararda) gösterir; gri kenar karşılaştırma yapılamadığı anlamına gelir.

Haritada yok

Kapanış ya da beş seans getirisi verisi eksik hisseler haritaya çizilemez; kaç hissenin eksik olduğu haritanın yanında (dar ekranda altında) yazar ve hisseler tabloda yine görünür. Hiçbir hisse çizilemiyorsa harita yerine 'Haritada çizilecek hisse yok' notu gösterilir.

Açığa satış / hacim

Seçili hissede o gün açığa satış tutarının toplam işlem tutarına oranı.

Kendi geçmişinde

Bugünkü oranın, hissenin geçmiş grafiğindeki (en çok son 366) veri günlerine göre durumu: 'en düşük %5'lik dilim' bugünkü oranın geçmiş günlerin yalnızca yüzde beşinde görüldüğünü ya da daha altında kaldığını söyler. Geçmiş yirmi veri gününden kısaysa 'geçmiş yetersiz' yazar.

Kapanışa göre kârda / zararda

Günün açığa satış ağırlıklı ortalama fiyatı (tutarın lota bölünmesiyle bulunur; bir lot borsada bir paydır) kapanıştan yüksekse açığa satış işlemleri kapanışa göre kârdadır, düşükse zarardadır. Hisse ayrıntısının başındaki rozet bu günlük karşılaştırmadır; ayrıntının özet cümlesi ek olarak son 20 veri gününün ağırlıklı ortalama fiyatını (geçmiş 20 günden kısaysa eldeki günleri) kapanışla karşılaştırır. Bu bir pozisyon maliyeti değildir; aynı gün açılıp kapatılan işlemleri de kapsar. Hissenin son kapanışı liste gününe ait değilse karşılaştırma yapılmaz ve cümle bunu söyler.

Açığa satış oranı ve açığa satış fiyatı

Seçili hissenin geçmiş grafiği; başlığın sağında kaç veri gününü kapsadığı yazar. Gri çubuklar günlük açığa satış oranı, mavi çizgi günün açığa satış ortalama fiyatıdır; sağ kenardaki sayılar fiyat eksenidir (₺). Bir çubuğun üzerine gelince günün tarihi, oranı ve ortalama fiyatı açılır. Fiyat bilgisi olmayan günlerde çizgi kesilir; çubuklar etkilenmez.

Açığa satış yasağı dönemi

Amber bant, açığa satışın yasak olduğu ve piyasanın tamamında hiç veri oluşmayan dönemi gösterir; üzerindeki iki tarih son veri gününü ve yeniden veri gelen günü işaret eder. Bu dönem 'sıfır açığa satış' demek değildir, ölçüm yapılmamıştır. Yalnız o hissede işlem olmayan günler bant olarak gösterilmez.

Yüksek açığa satıştan sonra ne olmuş?

Karne bölümü. Üç kutu üç durumu sınar: 'Oran kendi %90'lığının üstünde' (oranın kendi geçmişinin en yüksek yüzde onluk diliminin üstüne çıkması), 'Yüksek oran + açığa satanlar zararda' (bu durumda açığa satış işlemlerinin kapanışa göre zararda olması) ve 'Oran hızla düşüyor'. Her kutu 5 ve 20 seanslık sonuçları verir; kutunun büyük rakamı 5 seanslık medyan göreli getiridir. Başlıktaki 'ölçüm' damgası ölçümün tarihidir; karne canlı hesaplanmaz.

Karne sonuç ve yöntem notu

Kutuların altındaki iki paragraf: kalın olanı altı karşılaştırmanın kaçında farkın sıfırdan ayırt edilemediğini özetler; ardındaki paragraf ölçümün yöntemini (kaç hisse, hangi tarih aralığı, kaç veri günü, hangi dönemlerin yasak nedeniyle ölçüm dışı kaldığı) yazar.

n ve hisse sayısı

Karne kutusunun sağ üstündeki sayı olayların kaç farklı hisseden geldiğidir; her ufuk satırındaki n o ufuktaki olay sayısıdır. Olay sayısı az olan ufukta sonuç daha belirsizdir.

Taban ve fark

Medyan, ilgili günlerden sonra hissenin piyasanın ortalamasına göre getirisinin ortadaki değeridir; puan yüzde puan demektir. Taban, hiçbir koşul aramadan aynı hesabın sonucudur. Fark ikisinin farkıdır ve parantezdeki aralık ölçümün ne kadar kesin olduğunu gösterir: aralık sıfırı içeriyorsa fark gerçek olmayabilir.

ayırt edilemiyor / ayrışıyor / yetersiz örnek

'Ayırt edilemiyor' farkın sıfırdan güvenle ayrılamadığını, 'ayrışıyor' ayrıldığını, 'yetersiz örnek' ise güvenilir bir sonuç için olay sayısının az olduğunu söyler. Altı karşılaştırmanın çoğunda fark ayırt edilemiyor; bu yüzden sayfa betimleyicidir ve öngörü iddia etmez.

Sıralama çipleri

Tablonun üstündeki üç bağlantı: Orana göre, Tutara göre, Kapanışa göre en zararda olan. Seçili çip mavidir; sıralamayı değiştirmek seçili hisseyi değiştirmez.

Açığa satış ort. fiyatı

Tablodaki sütun: günün açığa satış ağırlıklı ortalama fiyatı. Fiyat bilgisi yoksa çizgi (—) yazar.

Kapanışa göre

Tablodaki sütun: ortalama fiyatın kapanışla kıyası, 'kârda' ya da 'zararda' ve yüzdesiyle. Kapanış başka bir güne aitse Kapanış sütununda değerin yanında küçük bir gün.ay yazar ve bu sütunda çizgi (—) görünür.

5 seans getiri

Hissenin son beş işlem gününün fiyat değişimi; yalnız hissenin son fiyatı liste günüyle aynı güne aitse hesaplanır, aksi hâlde çizgi (—) yazar.

Nasıl okunur

Sayfanın en altındaki dört maddelik kural tabanlı not: verinin işlem verisi olduğunu, kârda/zararda ifadesinin kapanışa göre bir karşılaştırma olduğunu, yasak dönemlerindeki boşlukları ve oranın yön beklentisi taşımadığını hatırlatır.

⚠ Dikkat

• Premium üyelik gerektirir; yapay zekâ yorumu yoktur, tüm cümleler kural tabanlıdır.
• Arşiv henüz dolmadıysa sayfa 'Açığa satış arşivi henüz güncel veri içermiyor' der; bu 'açığa satış yok' demek değildir, ölçüm yapılmadığı anlamına gelir.
• Veri işlem verisidir, açık pozisyon değildir: gün içinde açılıp kapatılan açığa satışlar da sayılır, bu yüzden oran bir hissede kaç lotun açık durduğunu söylemez.
• Kârda ve zararda ifadeleri kapanışa göre bir karşılaştırmadır; açığa satanların gerçek kâr ya da zararı değildir.
• Açığa satış oranı bir hissenin yönüne ilişkin beklenti bildirmez; korunma, arbitraj ve piyasa yapıcılığı işlemlerini de içerir.
• Karne ölçüm tarihlidir ve canlı hesaplanmaz; farklı bir piyasa dönemi sonucu değiştirebilir. Altı karşılaştırmanın çoğunda fark ayırt edilemediği için yüksek oranı bir sinyal olarak okuma.
• Açığa satışın yasak olduğu dönemlerde veri oluşmaz; boşluk sıfır açığa satış anlamına gelmez ve yüzdelik hesapları yalnız işlem yapılan günler üzerinden yapılır.
• Eski günlerin ortalama fiyat bilgisi sonradan tamamlanıyorsa 'ortalama fiyat geçmişi henüz tamamlanmadı' yazar; sayfa bu durumda fiyat çizgisi ya da kâr-zarar karşılaştırması uydurmaz.
• Sayfa yatırım tavsiyesi değildir; yalnız kayıtlı açığa satış işlemlerini gösterir.

İlgili modüller

Tedbirli HisselerEndeks KatkıTakas Taraması