Endeks Katkı

Ne işe yarar

Endeks Katkı, BIST 100 endeksinin (ekranda XU100 yazar) son seanstaki hareketini üyelerine böler. Bir hissenin katkısı, önceki seanstaki endeks ağırlığı ile o günkü getirisinin çarpımıdır; bütün katkıların toplamı endeksin kendi hareketini verir. Sayfa dört soruyu yanıtlar: hareketi hangi hisseler taşıdı, hangi sektörler öne çıktı, hareket birkaç hisseye mi sıkıştı, ve üyelerin geneli endeksle aynı yöne mi gitti. Pro üyelikte görünen Dönem zincirleri kartı aynı ayrıştırmayı hafta, ay ve yılbaşından bu yana olmak üzere üç satırda zincirler; zincirleme bileşiktir, günlük yüzdeler toplanmaz. Bir dönemin tek bir seansı bile ölçülemiyorsa o dönem hiç gösterilmez — eksik bir ayrıştırma, toplamı endeksi vermeyen bir tablodur.

Ne zaman açarsın

• Endeks yükseldiği hâlde portföyünün geride kaldığını fark ettiğinde, hareketi kimin taşıdığını görmek istediğinde
• Bir günün yükselişinin geniş tabanlı mı yoksa birkaç büyük hisseye mi dayandığını merak ettiğinde
• Hangi sektörün endekse artı, hangisinin eksi yazdığını tek bakışta görmek istediğinde
• Bir hafta ya da ay boyunca endeksi taşıyan isimlerin değişip değişmediğini izlemek istediğinde

Nasıl kullanılır

1. Üstteki manşetten katkı toplamını (endeksin o günkü hareketine denk gelir) ve onun endeksle ne kadar uyuştuğunu oku.
2. Endeksi taşıyanlar ve Aşağı çekenler kartlarında yukarıdan aşağı in; ilk kart endeksi yukarı taşıyan, ikinci kart aşağı çeken en büyük on üyeyi gösterir.
3. Sektör katkısı kartında hangi grubun artı hangisinin eksi yazdığına bak; sektör toplamı üye katkılarının yeniden gruplanmasıdır, yeni bir hesap değildir.
4. Hareket ne kadar geniş kartının ilk cümlesinde en büyük beş katkının payını kendi ağırlıklarıyla karşılaştır; pay ağırlığın üzerindeyse hareket birkaç isme sıkışmış demektir.
5. Aynı kartın ikinci cümlesinde eşit ağırlıklı üye ortalaması ile endeksin farkına bak; endeks önde ise hareket büyüklerden geliyordur.

Ekranı okuma

Manşet

Büyük rakam bütün üyelerin katkı toplamıdır (puan cinsinden) ve endeksin o seanstaki hareketine denk gelir; altında endeksin adı, ölçüm günü ve ağırlığın okunduğu önceki seans yazar. 'Katkı toplamı endeksle … puan farklı' etiketi iki rakamın ne kadar uyuştuğunu söyler. Ölçülemiyorsa 'uzlaşma ölçülemedi' ve sebebi yazılır (bazı üyelerin fiyat barı yok, endeksin kendi barı yok ya da ağırlık arşivi bu günü kapsamıyor); fark sıfır gösterilmez.

Endeksi taşıyanlar ve Aşağı çekenler

İki ayrı kart: artı katkı verenler ve eksi katkı verenler, her biri en büyük ilk on üyeyle. Her satırda hisse kodu, katkıyı gösteren çubuk, puan cinsinden katkı ve o günkü getiri bulunur. Katkı = önceki seansın ağırlığı × o günkü getiri. Çubuk uzunluğu kartın en büyük katkısına göre ölçeklenir; eksi katkı veren üye yoksa ikinci kart görünmez.

Sektör katkısı

Üye katkılarının sektöre toplanmış hâli: sektör adı, katkı çubuğu, puan cinsinden katkı ve sektördeki üye sayısı. Toplamı manşetteki katkı toplamına eşittir.

Hareket ne kadar geniş

İki cümlelik kart: ilki yoğunlaşmayı, ikincisi darlığı anlatır.

Yoğunlaşma

En büyük beş katkının hareketteki payı ile aynı beş hissenin endeksteki ağırlığı. İkisi arasındaki fark, hareketin ne kadar sıkıştığını söyler.

Darlık

Kaç üyenin artıda olduğunu, üyelerin eşit ağırlıklı ortalamasını ve bunun endeksten kaç puan farklı olduğunu söyler; fark eksiyse 'dar tabanlı', artıysa 'geniş tabanlı' yazar. Endeks öndeyse yükseliş büyüklere dayanıyordur.

Dönem zincirleri

Pro üyelikte üç satır: Hafta (son 5 seans), Ay (son 21 seans) ve Yılbaşından (takvim yılının ilk seansından son seansa kadar; Ocak'ta birkaç seans, Aralık'ta yaklaşık 250 seans, yani uzunluğu yılın gününe göre değişir). Her satırda dönemin zincirlenmiş toplamı ve dönemde en çok katkı veren üç hisse yazar. Kartın altındaki not, Yılbaşından satırının hangi tarihten başladığını, kaç seans olduğunu ve başlangıç noktasının önceki yılın son kapanışı olduğunu söyler; yıl henüz beş seanstan kısaysa satırın Hafta satırından kısa olduğu da yazılır. Kapsanmayan dönem kapalı gösterilir ve sebebi ('arşiv bu dönemin N seansını kapsamıyor') yazılır; yılın başı arşivde yoksa Yılbaşından satırı kapalı kalır. Free üyelikte bu kart 'Pro' rozetli bir kilit olarak görünür.

Ölçülemeyen üye

Fiyat barı bulunmayan üye katkıya girmez ve ayrıca sayılır; sıfır katkı olarak gösterilmez.

⚠ Dikkat

• Günlük görünüm herkese açıktır; dönem zincirleri Pro üyelikle gelir.
• Sayfa her zaman endeksin son iki seansını karşılaştırır; başlıktaki ölçüm günü hangi seansın gösterildiğini söyler ve gün içinde tazelenmez.
• Yapay zekâ yorumu yoktur — bütün sayılar ağırlık ve fiyat verisinden hesaplanır.
• Ağırlık her zaman ÖNCEKİ seansın arşivinden okunur; bugünün ağırlığı geçmişe uygulanmaz. Uygulansaydı endeksten çıkmış hisseler görünmez olur ve geçmiş olduğundan iyi görünürdü.
• Arşiv bir günü kapsamıyorsa o gün hesaplanmaz; en yakın güne düşülmez.
• Dönem zincirlemesi bileşiktir: yüzde on ve yüzde on, yüzde yirmi değil yüzde yirmi bir eder.
• Endeksin üyeleri değiştiği günde katkı toplamı endeksten sapabilir; bu sapma gizlenmez, manşetteki 'katkı toplamı endeksle … puan farklı' etiketinde görünür.
• Ağırlık arşivi o seansı kapsamıyorsa sayfa bunu söyler ve 'endeksi kimse taşımadı' demez; bu, ölçüm yapılmadığı anlamına gelir.
• Katkı bir değerleme yargısı değildir; hissenin iyi ya da kötü olduğunu söylemez, yalnızca endeksin hareketini nasıl böldüğünü gösterir.

İlgili modüller

Piyasa GenişliğiSektör Rotasyonu