Para Yolu

Ne işe yarar

Para Yolu, "Piyasalar Arası" ailesinin ilk modülüdür: fon akışlarını, yabancı yatırımcının TL varlıklardaki akımını ve vadeli/spot işlem hacmini aynı ekranda okur. Merkezdeki akış şeması yeni paranın KAYNAK → ARAÇ → VARIŞ üç kademesinde nereye gittiğini gösterir; altındaki kartlar haftalık talebin kaynağını, kenarda bekleyen (para piyasasına park eden) parayı ve fon hisse ağırlığındaki değişimin fiyat etkisi mi yönetici kararı mı olduğunu ayrıştırır.

Ne zaman açarsın

• Endeksteki bir hareketin arkasında gerçek yeni para mı yoksa vadeli kaldıraç mı olduğunu merak ettiğinde
• Yerli yatırım fonlarının hisseye mi nakde mi yöneldiğini görmek istediğinde
• Endeksin yönü ile yerli fon talebinin ayrıştığı (uyumsuz gittiği) haftaları fark etmek istediğinde
• Yabancı yatırımcının aynı dönemde yerli akışla birlikte hangi yönde durduğunu öğrenmek istediğinde
• Fonların hisse ağırlığındaki değişimin fiyat artışından mı yoksa yöneticinin bilinçli tercihinden mi geldiğini ayırt etmek istediğinde

Nasıl kullanılır

1. Üstteki damga şeridinden sayfanın hangi güne ait olduğunu oku: "Piyasa günü" satırın fon ve spot rakamlarının birlikte geldiği kapanıştır, "TEFAS yayını" o günün fon verisinin yayımlandığı (bir iş günü sonraki) tarihtir, "Yabancı akımı" ise ayrı bir haftaya aittir. O gün için spot verisi yoksa şeritte "Spot verisi yok" yazar. Satır normal kadansın gerisine düştüyse damganın yanında "Bayat" rozeti belirir.
2. Akış şemasının üstündeki dört kutudan pencerenin özetini oku: ölçülen yeni para, hisseye ulaşan tutar, en büyük durak ve hisse talebinde yabancı payı. Oran kurulamıyorsa (ölçülen net akış toplamı sıfıra yakın ya da eksiyse) yüzde yerine "—" yazar.
3. Akış şemasında kutuların yanındaki tutarları oku: KAYNAK → ARAÇ → VARIŞ kolonlarının her kutusu gerçek toplamı gösterir; aradaki bantların kalınlığı yalnız orantılı bir yaklaşıklıktır.
4. Kaldıraç rozetinden vadeli/spot işlem hacmi oranını oku; vadeli piyasaya giren para lira olarak şemaya girmez.
5. Haftanın Okuması kartındaki üç kural tabanlı cümleyi (yapay zekâ içermez) oku.
6. Haftalık talep grafiğinde yerli fon, emeklilik fonu ve yabancı yatırımcı çubuklarının sıfır çizgisinin üstünde mi altında mı olduğuna bak; bir çubuğun üzerine gelince o haftanın kaynağı ve tutarı görünür. Alt şeritteki kehribar yoğunluk o haftanın vadeli/spot oranını taşır.
7. Yakıt Deposu ve Fonların Hisse Ağırlığı kartlarından kenarda bekleyen parayı ve ağırlık değişiminin nedenini incele.

Ekranı okuma

Özet kutuları (dört KPI)

Pencerede ölçülen yeni para, hisseye ulaşan tutar (ve kaynak toplamına oranı), en büyük varış durağı ve hisse talebinde yabancı payı. Yüzdeler net akış toplamına oranlanır; bu toplam sıfıra yakın ya da eksi olduğunda oran basılmaz, "—" gösterilir. Yabancı bacağı eksideyse yüzde yerine "net satıcı" yazar.

Yeni para nereden geldi, nereye gitti

Üç kolonlu akış şeması: KAYNAK (yatırım fonu yatırımcıları, emeklilik katkı payları, yabancı yatırımcı) → ARAÇ (fon kategorileri ve doğrudan saklama) → VARIŞ (BIST hisse, nakit ve mevduat, tahvil ve bono, altın, yurt dışı varlık, diğer). Pencere son 4 haftadır ve sabittir — dönem seçici yoktur. Kutu boyları ve yanlarındaki sayılar gerçek toplamlardan gelir; kolonlar arasındaki bant kalınlıkları orantılı bir yaklaşıklıktır ve tıklanabilir/ipuçlu değildir.

Vadeli kaldıraç

Vadeli/spot işlem hacmi oranı tek bir sayı olarak. Skor değildir. Vadeli piyasaya giren para hisse satın almadığı için şemada bant olarak değil, hisse talebinin yanında ayrı bir rozet olarak gösterilir.

Haftanın okuması

Kural tabanlı, yapay zekâ içermeyen üç cümle: hisseye ulaşan payın büyüklüğü, endeks yönü ile fon talebinin uyumu/uyumsuzluğu (yabancı akımı eklenerek) ve vadeli/spot oranındaki değişim.

Yükselişi kim finanse etti

Son 26 haftanın hisse talebini yerli yatırım fonu, emeklilik fonu ve yabancı yatırımcı bacaklarına ayıran yığılmış çubuk grafiği; sıfır çizgisinin üstü net talep, altı net çıkış tarafıdır. XU100 çizgisi bu grafikte yer almaz. Alt şerit o haftanın vadeli/spot oranını kehribar yoğunluğuyla taşır. Bir haftanın kuru henüz yayımlanmadıysa yabancı çubuğu çizilmez — sıfır akış anlamına gelmez.

Yakıt deposu

Para piyasası fonlarının toplam fon büyüklüğündeki payı ve ölçülen dönemin en düşük–en yüksek bandı; payın yüksek olması yeni paranın hisseye değil nakde park ettiğini gösterir. Bu paydaki 1 puanlık hisseye dönüşün lira karşılığı ayrıca yazılır.

Fonların hisse ağırlığı neden değişti

Son 4 haftanın şelale grafiği: dönem başı ağırlık, fiyat etkisi (hisseler değer kazandığı/kaybettiği için oluşan pasif değişim) ve yönetici kararı (aktif tercih) ayrı ayrı, dönem sonu ağırlığa toplanır. Yeterli geçmiş yoksa grafik yerine bunu söyleyen bir satır görünür.

⚠ Dikkat

• Premium üyelik gerektirir.
• Yapay zekâ yorumu yoktur — üç okuma cümlesi de sabit kurallarla üretilir.
• Sayfanın fon ve spot rakamları AYNI piyasa gününe aittir; fon verisi o günün bir iş günü sonrasında yayımlandığı için piyasa günü bugünden bir-iki iş günü geride görünür — bu gecikme yapısaldır, arıza değildir. Yabancı akımı ise ayrı bir takvimde (haftalık) gelir, bu yüzden tek bir "güncelleme tarihi" yoktur.
• Şema yalnızca ölçülebilen kaynakları kapsar: fon dışı doğrudan bireysel alımlar ve kurumların kendi hesabına yaptığı işlemler kapsam dışıdır — toplamlar piyasadaki net talebin tamamı değildir.
• Yeni paranın, girdiği fon kategorisinin o günkü varlık dağılımıyla aynı oranda yerleştiği varsayılır; gerçek dağılım fon bazında bundan sapabilir.
• Yabancı akımı haftalık ve yaklaşık bir hafta gecikmeyle gelir; o haftanın kuru henüz yayımlanmadıysa yabancı bacağı için çubuk çizilmez ve ilgili alan "—" gösterir — sıfır akış anlamına gelmez.
• Sayfa skor üretmez, alım-satım yönü söylemez: betimseldir, yalnız ölçülen akışı ve nereye gittiğini gösterir.

İlgili modüller

Sermaye AkışlarıVIOP GenelFon Radarı